فروش اقساطی

وقتی جنس را می‌دهی و پولش را قسط‌قسط می‌گیری، ژُمار برایت یک «برنامهٔ اقساط» می‌سازد: جدولی از سررسیدها و مبلغ‌ها که بعداً از رویش قسط‌ها را وصول می‌کنی و یادآوری می‌فرستی.

قبل از شروع#

برنامهٔ اقساط روی فاکتور بسته می‌شود، نه جدا از آن. پس اول فاکتور فروش را بساز و صادر کن، بعد سراغ اقساط برو. اگر موقع پر کردن فرم فاکتور روی چیپ «قسطی» بزنی، همین را به‌ات می‌گوید:

نکته

«اول فاکتور را صادر کن، بعد از صفحهٔ فاکتور برنامهٔ اقساط را بساز.»

این شرط‌ها باید برقرار باشند تا دکمهٔ «فروش اقساطی» در صفحهٔ فاکتور دیده شود:

شرطچرا
ماژول اقساط روشن باشداگر خاموش باشد، کل این بخش پنهان است.
فاکتور از نوع فروش و در وضعیت صادرشده باشدروی پیش‌فاکتور یا پیش‌نویس برنامه ثبت نمی‌شود.
فاکتور مشتری واقعی داشته باشدبا مشتری «متفرقه» نمی‌شود نسیه یا قسط داد.
ماندهٔ فاکتور بیشتر از صفر باشدفاکتور تسویه‌شده چیزی برای قسط‌بندی ندارد.
فاکتور از قبل برنامه نداشته باشدهر فاکتور فقط یک برنامهٔ اقساط می‌گیرد.
نقش تو مالک یا مدیر باشدساخت برنامه فقط کار این دو نقش است؛ بقیه فرم را می‌بینند ولی دکمه‌شان قفل است.

ساخت برنامهٔ اقساط#

  1. فاکتور را باز کن. از فهرست فاکتورها روی همان فاکتور بزن.
  2. «فروش اقساطی» را بزن. فرم «برنامهٔ اقساط» باز می‌شود و بالایش نام مشتری و ماندهٔ فاکتور را نشان می‌دهد — قسط‌بندی روی همین مانده انجام می‌شود، نه روی مبلغ کل.
  3. پیش‌پرداخت را بنویس. اگر همان لحظه بخشی را نقد گرفتی این‌جا واردش کن؛ از مانده کم می‌شود و بقیه بین اقساط پخش می‌شود. اگر چیزی نگرفتی، خالی بگذار.
  4. تعداد قسط را انتخاب کن. با دکمه‌های کم و زیاد؛ از ۱ تا ۱۲۰ قسط.
  5. فاصلهٔ اقساط را بزن. سه گزینه داری: «ماهانه»، «دوهفته‌ای»، «هفتگی».
  6. سررسید اولین قسط را بگذار. فیلد «اولین قسط» با تقویم شمسی باز می‌شود؛ پیش‌فرضش یک ماه بعد است.
  7. حالت را انتخاب کن. زیر عنوان «هر قسط چطور دریافت می‌شود؟» بین «نقدی هر قسط» و «چکی» یکی را بزن.
  8. جدول را نگاه کن. پایین فرم، پیش‌نمایش همهٔ اقساط با شماره، سررسید و مبلغ ساخته می‌شود و یک نوار خلاصه هم می‌گوید مثلاً «۶ قسط ۲٬۰۰۰٬۰۰۰ تومانی · بدون سود».
  9. «تأیید برنامهٔ اقساط» را بزن. برنامه ثبت می‌شود و مستقیم به صفحهٔ همان برنامه می‌روی.
فرم ساخت برنامهٔ اقساط با پیش‌پرداخت، تعداد قسط و پیش‌نمایش جدول
فرم برنامهٔ اقساط: هرچه بالا را عوض کنی، جدول پایین همان لحظه به‌روز می‌شود.

نقدی یا چکی؟#

این انتخاب تعیین می‌کند هر قسط چطور تسویه می‌شود و بعداً صفحهٔ برنامه چه شکلی است.

حالتیعنی چه
نقدی هر قسطسر هر سررسید خودت پول را می‌گیری و در ژُمار «دریافت قسط» را ثبت می‌کنی.
چکیمشتری برای هر قسط یک چک می‌دهد. ژُمار برای هر قسط یک چک با مبلغ و سررسید آماده می‌سازد و وضعیت هر قسط از وضعیت چکش می‌آید — با وصول چک، قسط خودکار تسویه می‌شود.

در حالت چکی ستون تازه‌ای به جدول پیش‌نمایش اضافه می‌شود. روی هر ردیف بزن تا شمارهٔ چک، بانک و شناسهٔ صیاد (۱۶ رقم، اختیاری) را بنویسی. ردیفی که پر نکنی «خالی» می‌ماند و اشکالی هم ندارد:

ترفند

لازم نیست همان اول شماره‌های چک را داشته باشی. ردیف خالی بگذار و بعداً از صفحهٔ برنامه، قسط به قسط چک‌ها را ثبت کن.

پیش‌نمایش جدول اقساط در حالت چکی با ستون چک
حالت چکی: ستون چک اضافه می‌شود و ردیف بدون شماره «خالی» علامت می‌خورد.

مبلغ‌ها و سررسیدها چطور حساب می‌شوند#

  • بدون سود. ژُمار چیزی به مبلغ اضافه نمی‌کند؛ فقط ماندهٔ فاکتور را تقسیم می‌کند.
  • قسط آخر گرد می‌شود. اگر تقسیم سر راست درنیاید، اختلاف را روی قسط آخر می‌گذارد تا جمع اقساط دقیقاً برابر مانده بماند.
  • «ماهانه» یعنی همان روز از ماه بعد، نه سی روز بعد. اگر اولین قسط ۵ مهر باشد، بعدی ۵ آبان است. اگر روزی در ماه بعد وجود نداشته باشد (مثل ۳۱ در ماه ۳۰ روزه) به آخرین روز همان ماه می‌افتد.
  • «دوهفته‌ای» و «هفتگی» روزشمارند: هر ۱۴ یا ۷ روز تقویمی.

خطاهای رایج#

چه می‌بینیچه کار کنی
«پیش‌پرداخت باید کمتر از ماندهٔ فاکتور باشد.»پیش‌پرداخت را کم کن. اگر مشتری همه را نقد داده، اصلاً قسطی لازم نیست.
«سررسید اولین قسط را انتخاب کن.»فیلد «اولین قسط» خالی مانده؛ از تقویم یک تاریخ بگذار.
«این فاکتور از قبل برنامهٔ اقساط دارد.»روی «دیدن برنامه» بزن؛ همان برنامهٔ قبلی باز می‌شود. هر فاکتور فقط یک برنامه دارد.
«اول فاکتور را صادر کن.»فاکتور هنوز پیش‌نویس است؛ برگرد و صادرش کن.
«برای فروش نسیه باید مشتری را انتخاب کنی»فاکتور با مشتری «متفرقه» ثبت شده؛ فاکتور را برای مشتری واقعی بزن.
«ساخت برنامهٔ اقساط برای مالک و مدیر است؛ بقیه فقط می‌بینند.»از مالک یا مدیر کسب‌وکار بخواه برنامه را بسازد.
«فروش اقساطی خاموش است»ماژول اقساط در تنظیمات روشن نیست؛ مالک باید روشنش کند.
نکته

در صندوق فروشگاهی هم می‌توانی روش پرداخت را «قسطی» بگذاری؛ بعد از ثبت، مستقیم به فهرست اقساط همان فاکتور می‌روی.

لغو برنامهٔ اقساط بدون ابطال فاکتور#

گاهی فروش سر جایش است ولی قسط‌بندی دیگر معنا ندارد: مشتری همه را یکجا تسویه کرد، یا سر شرایط تازه‌ای توافق کردید. آن وقت لازم نیست فاکتور را باطل کنی — فقط برنامه را لغو کن.

  1. صفحهٔ برنامهٔ اقساط را باز کن. از خود فاکتور یا از فهرست اقساط.
  2. منوی ⋮ بالای صفحه را بزن و «لغو برنامهٔ اقساط» را انتخاب کن.
  3. شیت تأیید را بخوان. می‌نویسد «فاکتور باز می‌ماند و اقساط بسته می‌شوند؛ چک‌های ثبت‌شده دست‌نخورده می‌مانند.» یادداشت اختیاری است.
  4. تأیید کن. برنامه «لغو شده» می‌شود و بنری با همین عنوان بالای صفحه‌اش می‌نشیند.
شیت تأیید لغو برنامهٔ اقساط با متن اثر و کادر یادداشت
لغو برنامه: اقساط بسته می‌شوند و فاکتور با ماندهٔ خودش باز می‌ماند.

بعد از لغو:

  • فاکتور باز می‌ماند و ماندهٔ آن مثل هر فروش نسیهٔ دیگری از مشتری طلب توست.
  • چک‌هایی که قبلاً ثبت کرده‌ای دست‌نخورده می‌مانند. چک کاغذی هنوز دست توست و مسیر خودش را در چک‌ها دارد؛ اگر باید پس داده شود، خودت باطلش کن.
  • دفترچهٔ اقساط برای مشتری باز می‌ماند و روی آن نوشته «لغو شده».
مواظب باش

لغو برنامه فقط کار مالک و مدیر است. اگر روی برنامه‌ای بزنی که از قبل لغو شده یا تمام شده، پیام «این برنامهٔ اقساط فعال نیست» می‌آید.

اگر خودِ فاکتور اشتباه بوده، این راهش نیست — فاکتور را باطل کن؛ برنامهٔ اقساطش خودکار لغو می‌شود.

وقتی یک قسط اشتباه ثبت شده#

خود برنامه سالم است و فقط یک ردیفش اشکال دارد. دو حالت رایج:

رسید قسط اشتباه بوده#

  1. صفحهٔ برنامه را باز کن و روی ردیف همان قسطِ پرداخت‌شده بزن. مستقیم به رسیدی می‌روی که برایش ثبت شده.
  2. از منوی ⋮ رسید، «ابطال رسید» را بزن و دلیل را انتخاب کن.
  3. تأیید کن. آن قسط دوباره باز می‌شود و به «سررسید» یا «بخشی پرداخت‌شده» برمی‌گردد، پس می‌توانی دریافت درست را ثبت کنی.

گام‌به‌گام ابطال رسید در رسیدها آمده.

چک قسط باطل شده#

اگر چکِ یک قسط را از صفحهٔ چک باطل کنی، آن ردیف قسط «آجر» نمی‌شود: چک از رویش برداشته می‌شود و دوباره دکمهٔ «ثبت چک» می‌گیرد تا چک درست را بزنی. اگر هم مشتری فقط چک را عوض کرده، لازم نیست باطل کنی — از منوی همان ردیف «جایگزینی چک» را بزن؛ چک قبلی خودش باطل و چک تازه جایش ثبت می‌شود.

قدم بعدی: وصول قسط و یادآوری و دفترچهٔ اقساط.